آب بندی

سالهاست استفاده از آب بند (واتر استاپ) به منظور آب بندي درزهاي اجرايي و محل هاي قطع بتن (Construction Joint) متداول است. امروزه تمامي کشورهاي توسعه يافته و پيشرفته از آب بندهاي هيدروفيليک يا بنتونيتي براي آب بندي درزهاي اجرايي استفاده مي کنند نه نوع P.V.C آن، زيرا محل ثابت سازي آب بندها در بين آرماتورها مي باشد و با گذشت چند سال از عمر سازه و بررسي شرايط آرماتورها و بتن مشاهده مي کنيم آرماتورهاي طولي و عرضي که در سمت آبگير سازه قراردارند به واسطه عبور آب و استفاده نکردن از افزودني هاي بتن، از طريق درز سرد موجود بين مقاطع بتن ريزي شده و لوله هاي موئين ناشي از تبخير آب بتن، دچار زنگ زدگي شده که در برخي از موارد با انبساط 6 الي 15 درصدي حجم آرماتورها، بتن دچار ترک خوردگي مي گردد. اين نقصان عاملي جهت تشديد نفوذپذيري و کاهش شديد طول عمر سازه بتني مي باشد. آب بندهاي هيدروفيلي يا بنتونيتي علاوه بر سهولت و سرعت بسيار زياد در نصب تمامي نواقص فوق الذکر را رفع مي کنند.

براي آب بندي يک سازه بتني بايد دو کار اساسي صورت بگيرد:

• آب بندي خود بتن توسط بتون مناسب
• آب بندي درزهاي بتن توسط واتراستاپ
که هر دو صورت مي بايست برقرار باشد.

اصول آب بندي بتن

اصلاح منحني دانه بندي و کنترل ميزان فيلر (FILLER) بتن يعني بيشتري نسبت به ساير مواد داشته باشد و تغيير نسبت مصالح درشت به ريز (در بتن هاي معمولي شن بيشتر است ولي در اينجا نسبتها برابر بايد باشد)، نسبت آب به سيمان حداقل است، از ديگر عوامل موثر ويبره ي مناسب است و براي افزايش ضريب اطمينان لزوما همه بتن ها نياز به افزودني ندارند البته اگرخوب اجرا شود.

اصول آب بندي درزها

• واتر استاپ(water stop)
• درزگير بتن که به عنوان مکمل استفاده مي شود نه به عنوان جايگزين
کاربرد واتراستاپ ها براي آب بندي درزهاي اجرايي و درزهاي انبساط در سازه هاي بتني آبي استفاده مي شود.
اهميت واتر استاپ ها را در سازه هاي آبي مي توان به مانند بادبند ها در سازه ها عنوان نمود.
واتر استاپ طول مسير جريان و حرکت آب را طولاني مي کند تا آب نتواند نشت کند. ضخامت بتن بر اساس ميزان نفوذ پذيري از آن جهت اهميت دارد که اگر ضخامتش بيشتر از ميزان نفوذ پذيري آب باشد تا آب از آن عبور نکند.
يکي از نکات در طراحي، عرض واتر استاپ است، که عمق نفوذ بيشتر از يک دور رفت و برگشت باشد.

انواع درزها

1- درزهاي ثابت: در اين درزها آرماتور قطع نمي شود.
الف) درزهاي اجرايي (مثل قطع بتن ريزي و عدم پيوستگي
ب) ترک

2-درزهاي حرکتي:
الف) انبساط حرارتي
ب) انقباض
ج) فرعي ترکيبي

بنا به نوع درزها 2 نوع واتر استاپ داريم که شامل تخت که در وسطش حفره نمي باشد.
همه واتر استاپ ها آج دارند که باعث چسبندگي و افزايش طول مسير آب مي باشند و نوع آنها با توجه به نوع درز تعيين مي شوند.
در واتر استاپ هايي که در وسطش حفره دارند، حفره دقيقا وسط درز حرارتي انبساطي مي افتد که جلوگيري از بازي کردن درز ميشود .

انواع واتر استاپ ها از لحاظ محل قرار گيري در مقاطع بتني به انواع زير تقسيم مي شوند:
الف) واتر استاپ هاي مياني
ب) واتر استاپ هاي کفي (کف استخر،آب بندي استخر)
ج) واتر استاپ هاي روکار

نکته: در درزهاي انبساطي واتر استاپ ها مستقيما با آب در تماس هستند ولي در درزهاي اجرائي اينگونه نيست.

عوامل موثر در تعيين اشکال و ابعاد واتر استاپ ها

• نوع و اندازه درز
• محل قرار گيري واتر استاپ ها در مقطع بتني
• ضخامت قطعه بتني که واتر استاپ ها در آن قرار دارند
• فشار هيدرواستاتيک درون سازه

نکته 1: دو گوه انتهايي واتر استاپ ها نقش بسيار مهمي در جلوگيري از عبور آب دارد،چون گوه هاي وسطي که در کشش قرار مي گيرند تخت مي شوند ولي انتها هيچ تغييري نمي کند.
نکته 2: واتر استاپ به هيچ وجه خم يا سوراخ نمي شود. اين واتر استاپ ها را بايد از بالا و پايين کاملا مهار شود.
ساده ترين راه همپوشاني (Overlap) هرچقدر که Overlap زياد باشد به خاطر آج ها دو سر کاملا بر هم منطبق نمي شوند.

بهترين راه Overlap توسط جوش لب به لب توسط دستگاه مخصوص هويه برقي مي باشد به اين صورت است که دو سر واتر استاپ را ذوب مي کنند و به هم مي چسبانند.

نکته: دقت شود که واتر استاپ بايد ذوب شود نه اينکه بسوزد.
نکته: دقت شود که در هنگام ذوب گاز سمي متصاعد مي شود و بايد در فضاي باز و از ماسک استفاده شود.

مراحل کار: هنگام ذوب کردن هر دو لبه به طور همزمان توسط الماني که وسطش مي گذاريم و با گرما مي شود.
واتر استاپ در محل عمود بر درز در کشش است و ما در مورد مقاومت کششي اين محل اتصال نداريم.

آزمايش کنترل کيفيت واتر استاپ
دو قطعه I شکل از واتر استاپ در هر دو جهت آنها بريده مي شود و مورد بررسي قرار مي گيرد.
نکته: افزايش طول در زمان بريدگي و مقاومت مهم است.
در سالهاي گذشته ار واتر استاپ هاي مسي استفاده مي شد که راحت پاره مي شدند و در جوش دادن آنها به مشکل بر مي خوردند و در ضمن گران بودند و استفاده از آنها به صرفه نبود.
واتر استاپ هاي P.V.C در مقابل اشعه ماوراء بنفش خشک و شکننده مي شوند.
از ويژگي هاي واتر استاپ هاي مرغوب مي توان به موارد زير اشاره کرد:
• داراي رنگ روشن باشد (چون رنگ تيره از جنس مواد کهنه مي باشد)
• سطح آنها حتما آجدار باشد
• زير تابش مستقيم نور خورشيد قرار نگيرد.
• به هيچ وجه سطح آن چرب نباشد

برگرفته از سایت اسپادان